Avrupa Birliği (AB) kurumlarının yanı sıra NATO’nun da karargahına ev sahipliği yapan Brüksel’de 3 günde 4 silahlı çatışmanın yaşanmasıyla asayiş sorunu baş gösterirken, gözler 8 aydır süren hükümet boşluğuna ve daha geniş çapta uyuşturucuyla mücadeleye çevrildi.

Avrupa Birliği (AB) kurumlarının yanı sıra NATO’nun da karargahına ev sahipliği yapan Brüksel’de 3 günde 4 silahlı çatışmanın yaşanmasıyla asayiş sorunu baş gösterirken, gözler 8 aydır süren hükümet boşluğuna ve daha geniş çapta uyuşturucuyla mücadeleye çevrildi.

Brüksel, geçen hafta 3 gün içerisinde 4 silahlı saldırı olayıyla sarsıldı.

Bu saldırıların tamamı, asayiş bakımından tehlikeli olmasıyla bilinen ve daha çok yoksul kesimiyle göçmenlerin yaşadığı Brüksel’in merkez ilçelerinden Anderlecht’te gerçekleşti. Olaylarda bir kişi hayatını kaybetti.

Avrupa’nın başkentinde asayiş sorunu, gündemin ilk sırasına yerleşti.

Olaylardan ilki, 5 Şubat sabaha karşı, Anderlecht’teki Clemenceau Metro İstasyonu’nun yakınında iki maskeli kişinin kalaşnikof tipi silahlarla sokakta ateş açmasıyla başladı.

6 Şubat sabahı erken saatlerde AB kurumlarının bulunduğu Schuman Meydanı’na yürüme mesafesindeki Saint-Josse ilçesinde ikinci bir silahlı saldırı gerçekleşti, iki kişi yaralandı.

Aynı günün gecesinde yine Clemenceau’da silahlı çatışma yaşandı.

Son olarak 7 Şubat’ta da sabaha karşı Anderlecht’in bu kez, her biri 10 katlı 18 binadan oluşan ve Brüksel’in başlıca “uyuşturucu kaçakçılığı merkezi” haline gelen sosyal konut bölgesi Peterbos’ta açılan ateş, bir kişinin ölümüne neden oldu.

Saldırganların sokakta rastgele ateş açtıkları, koşarak metro istasyonuna girdikleri ve tünellerde kayıplara karıştıkları anlar, sosyal medyada çokça dolaştı, Brüksel sakinlerinin hafızalarına kazındı.

– Uyuşturucu çetesi hesaplaşması

Federal Savcı Julien Moinil, olayların ardından düzenlediği basın toplantısında, 4 olayın birbirine muhtemelen bağlı olduğunu söyledi.

Moinil, faillerin halen yakalanamamalarına gerekçe olarak metro tüneli sistemine “mükemmel” şekilde hakim olmalarını gösterdi.

“Olayların Brüksel’in itibarını zedelediğini” belirten Moinil, kenti, huzuruna yeniden kavuşturmak için düğmeye basıldığını vurguladı.

AA muhabirine bilgi veren savcılık kaynakları ise olayların rakip uyuşturucu çeteleri arasındaki bir hesaplaşmaya işaret ettiğini aktardı.

– Yapısal sorunlar

Federal savcılığın açıklamasının ilk olaydan ancak günler sonra yapılması, bu süreçte siyasi figürlerden net, güçlü ve koordineli bir mesaj gelmemesi dikkati çekerken, kentin idaresindeki yapısal eksikliği de gözler önüne serdi.

Belçika’da genel bir polis gücü ya da komutanlık bulunmuyor. Asayiş, her belediyenin kendi kolluk kuvvetlerinin sorumluluk alanına giriyor.

3 Şubat’ta, 8 aylık müzakerelerin ardından kurulan federal hükümetin bunu değiştirme planı var, ancak belediyeler bütçelerinde yaşanacak kesinti ve “güç kaybedecekleri” gerekçesiyle buna karşı çıkıyor.

– Brüksel hala “hükümetsiz”

Buna ek olarak, federal sistemle yönetilen Belçika’nın 6 hükümetinden biri olan Brüksel Bölge Hükümeti de henüz kurulmuş değil.

9 Haziran 2024’te yapılan seçimlerin ardından 8 ay geçti ancak başkent bölgesini yönetecek hükümetin muhtemel ortaklarının kim olacağı üzerinde henüz anlaşmaya varılamadı.

Brüksel Başkent Bölgesi’nde seçimi Liberal çizgideki Frankofon MR Partisi kazandı ancak tek başına hükümet kurmak için yeterli sandalye sayısına ulaşamadı.

Hükümetsizlik de asayiş sorunlarının artmasında bir sebep olarak gösterilirken, hükümeti kurma görevini üstlenen MR lideri David Leisterh, bu hafta itibarıyla tüm partilerle istişareye başlayacağını duyurdu.

Belçika Kralı Philippe, konuya ilişkin paylaştığı mesajında, “Avrupa’nın güzel başkenti Brüksel, bir çıkmaz sokak değil, bir kavşaktır. Bir çıkmazın sembolü haline gelmemelidir. Geçmişte, temsilcileri her zaman ortak bir zemin bulmayı başardılar. Bölge sakinlerinin ve ülkemizin imajının yararına bunu tekrar yapacaklarından eminim.” ifadelerini kullandı.

– Federal hükümetin açıkladığı önlemler

7 Şubat’ta, son saldırının ardından yeni İçişleri Bakanı Bernard Quintin ve Adalet Bakanı Annelies Verlinden, Brüksel’deki tüm siyasi grup liderleri ve Başsavcı Moinil, asayiş konulu toplantıda bir araya geldi.

Ardından düzenledikleri basın toplantısında Quintin ve Verlinden, metro istasyonları ve sıcak nokta olarak belirlenen yerlerde polis mevcudiyetinin artırılacağını duyurdu.

Quintin, başkentteki altı polis bölgesinin geçici olarak Anderlecht’te devriyeler için birleştirileceğini belirtti.

Verlinden, “Bu yöntemi güçlendirmeye devam edeceğiz. Brüksel sokaklarını suçlulara bırakamayız. Brüksel sakinleri ve işe gidenler arasında büyük bir güvensizlik duygusu var.” değerlendirmesinde bulundu.

Ancak cuma günkü açıklamaların ardından Anderlecht’te herhangi bir polis varlığının olmadığı görüldü.

– Uyuşturucuyla mücadele boyutu

Hükümet, uyuşturucu kullanımının etkisi hakkında da farkındalık oluşturmayı ve yabancı ortaklarla işbirliğini geliştirerek kara para aklama ve yasadışı silah kaçakçılığıyla da mücadele etmeyi planlıyor.

Belçika, uyuşturucu kaçakçılığı ve kullanımında Avrupa’da üst sıralarda geliyor.

Geçen yılın sonunda ülkenin en büyük ve 5 ay süren uyuşturucu davasında 100’den fazla kişi Avrupa’ya büyük ölçekli esrar ve kokain ithalatıyla ilgili suçlardan mahkum edildi.

Anvers kentinde bulunan ülkenin en büyük, Avrupa’nın ise ikinci en büyük limanı, Latin Amerika’dan Avrupa’ya sokulan kokainin merkezi haline geldi.

2023’te limana 121 ton kokain ulaşırken, Avrupa’da bu konuda bir rekor kırılmış oldu.

Anvers limanının yanı sıra Brüksel Uluslararası Havalimanı da önemli bir nokta olarak öne çıkmaya başladı.

Belçika Gümrük ve ÖTV Genel İdaresi verilerine göre, 2024’te havalimanındaki posta paketlerinde toplam 130 kilogramdan fazla kokain bulundu.

Başkent Brüksel ticaret ve kullanım açısından da Anvers limanından ülkeye giren uyuşturucunun merkezi haline geliyor.

Merkez Bankasının verilerine göre, 2023’te Belçika’da iç pazarda 1,2 milyar avro değerinde uyuşturucu satıldı.

– Askerler sokaklara geri dönecek mi?

İçişleri Bakanı Quintin, federal polisin yanı sıra askerin de belli noktalarda nöbet tutması önerisinde bulundu. Ancak Savunma Bakanı Theo Francken, bu öneriyi yasal bir çerçeve olmadığı gerekçesiyle reddetti.

Francken, 2016’da Brüksel’de metro ve havalimanına düzenlenen, 32 kişinin hayatını kaybettiği eş zamanlı patlamaların ardından bu yönteme başvurulduğunu ancak yasal çerçevenin olmaması nedeniyle fiilen “bir işe yaramadıklarını” ifade etti.

2016’nın ardından 4 yıl boyunca konuşlandırılan ve neredeyse alışılmış bir görüntü haline gelen askerlerin Brüksel sokaklarına dönüp dönmeyeceği merak ediliyor.