Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov, Türkiye’nin Rusya ile Ukrayna arasındaki görüşmelerdeki rolüne ilişkin, “Türkiye’ye bu platformdaki kolaylaştırıcı rolü için teşekkür etmek istiyoruz, bir diyalog ve barış için önemli bir platform.” dedi.
Ukrayna’yı temsil eden heyet üyeleri, Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenen Türkiye-Rusya-Ukrayna Üçlü Toplantısı’nın ardından basın toplantısında konuştu.
Umerov, Rusya heyetiyle üçüncü toplantıyı tamamladıklarını ve Ukrayna’nın net şekilde Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin ifade ettiği öncelikleri aktardığını söyledi.
Birinci önceliğin Zelenskiy ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında bir toplantı düzenlenmesi olduğunu vurgulayan Umerov, bu olası toplantıya ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımının da son derece değerli olacağını dile getirdi.
Umerov, gerçek bir ateşkesin ve bütün sivil yapılara saldırıların durdurulmasının kalıcı barış için gerekli ilk adımlar olacağının altını çizdi.
Rusya tarafına ağustosun sonuna kadar liderler arasında bir toplantı düzenleme önerisinde bulunduklarını ifade eden Umerov, bunun kabul edilmesi halinde Moskova’nın yapıcı bir tutum sergilemiş olacağını ve bunu tüm ortaklara da göstereceğini kaydetti.
“Ukrayna ateşkes ve barış görüşmeleri için hazır”
Ülkesinin kapsamlı ve koşulsuz bir ateşkesi diplomasinin temeli olarak gördüğünü belirten Umerov, “Biz burada şu anda bir ateşkes ve kayda değer barış görüşmeleri için hazırız. Diğer tarafın da bu barışa yönelik en temel adımı atmasını bekliyoruz.” dedi.
Umerov, ateşkesin samimi olması; sivil yapılara ve kritik altyapılara saldırıların da durması gerektiğini ifade ederek, savaş esirlerinin değişimiyle ilgili de daha fazla gelişme beklediklerini söyledi.
“Türkiye’ye kolaylaştırıcı rolü için teşekkür ederiz”
Başta çocuklar olmak üzere sivillerin serbest bırakılmasını ümit ettiklerini kaydeden Umerov, “Ortaklarımızın barışla ilgili çabalarımızı desteklemesinden dolayı, özellikle Türkiye’ye bu platformdaki kolaylaştırıcı rolü için teşekkür etmek istiyoruz, bir diyalog ve barış için önemli bir platform.” diye konuştu.
Umerov, gerçek adımların mümkün olduğuna işaret ederek, Rus tarafının da yapıcı ve gerçekçi bir yaklaşım sergilemesi gerektiğini ve buna ulaşmak için çalışmaya devam edeceklerini ifade etti.
Rusya 3 yıldan uzun süredir esir tutulanların serbest bırakılmasını kabul etti
Ukrayna Parlamentosu’ndaki İnsan Hakları Komiseri Temsilcisi Yuriy Kovbasa da savaş esirleriyle ilgili olarak daha önce olduğu gibi çalışmaya devam edeceklerini belirterek, “Rus tarafına 3 yıldan uzun süredir esir olarak tutulan kişilerin serbest bırakılması için bir çağrıda bulunduk. Rusya tarafı da bunu kabul etti, özellikle de yaralı ve bu tür durumlarda olan esirlerin takas edilmesi için.” şeklinde konuştu.
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Umerov, sivillerin serbest bırakılmasıyla ilgili konuya ilişkin, bunun 1200’den fazla kişiyi ilgilendirdiğini, bu süreçle ilgili çalışmaları devam ettireceklerini anlattı.
Umerov, Rusya ile Ukrayna arasında bir liderler toplantısı düzenlenme ihtimaline ilişkin, “Biz burada beklentimizi ifade ettik. Burada neler konuşulabileceğini önerdik ve gündemi bu şekilde hazırlayabileceğimizi söyledik.” dedi.
Rus heyeti ile dördüncü bir görüşme olup olmayacağına dair Umerov, insani anlamda savaş esirlerinin değişiminin devam edeceğini belirterek, bu çerçevede bütün çatışmaların sona ermesi ve tam ve koşulsuz ateşkesle ilgili çağrılarını yineledi.
Umerov, aynı zamanda liderler toplantısını öncelik olarak gördüklerini kaydederek, bu konularla ilgili sonuçları bekleyeceklerini ve bu aşamada insani anlamda ilerlemeler olduğunu ifade etti.
Ülkesinin her zaman ateşkesle ilgili görüşmelere hazır olduğuna dikkati çeken Umerov, ABD ile başlatılan süreçte görüşmelere başladıklarını ve her zaman ateşkesin Ukrayna için öncelik olduğunu vurguladı.
Umerov, şu aşamada Ukrayna tarafının atacağı bir adım bulunmadığına işaret ederek, “Dünya şunun farkında olmalı ve Ukrayna’yı ateşkes için desteklemeli. Biz hazırız, burada bu konuda anlaşmayan Rus tarafı.” ifadesini kullandı.
Rus tarafı ile akşam saat 18.00’den sonra çalışmaya başladıklarını ve 21.30 civarında da görüşmeleri bitirdiklerini aktaran Umerov, insani, siyasi ve çatışmaların sona ermesiyle ilgili konuları görüştüklerini ve yalnızca bir konuda sonuç elde edilebildiğini kaydetti.
Ukrayna’yı temsil eden heyet üyeleri, Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenen Türkiye-Rusya-Ukrayna Üçlü Toplantısı’nın ardından basın toplantısında konuştu.
Tykhyi, bu toplantının, bir önceki toplantıya göre daha yapıcı ve sakin bir atmosferde gerçekleştiğini belirterek, “Her iki taraf da kendi pozisyonlarını tekrarladı.” ifadesini kullandı.
Taraflar arasında paylaşılan belgelerin “memorandum” olarak adlandırılmasının yanlış olduğunu vurgulayan Tykhyi, “Rusya bu şekilde ifade ediyor ama memorandum her iki tarafın üstünde anlaştığı bir belgedir. Biz bunların taslak olduğunu düşünüyoruz.” sözlerini sarf etti.
George Tykhyi, belgelerin basınla paylaşıldığını hatırlatarak, “Kamuoyu bu anlamda kendi kararını verebilir bu belgelere ilişkin. Ukrayna’nın belgesine baktığımızda son derece mantıklı, son derece yapıcı, yapılabilir şeyler. Rusya’nın taslağına baktığımızda ise bu ültimatomlarla desteklenen ve maksimum fayda elde etmeye çalışan talepleri gösteriyor. Yani her iki belge birbirinden çok farklı diyebilirim.” değerlendirmesinde bulundu.
Ukrayna için temel ilkenin ateşkes olduğunu söyleyen Tykhyi, “Önce silahlar susmalı ki diplomatlar konuşabilsin. Son derece basit. Eğer tam kapsamlı bir ateşkes olursa o zaman diplomasi çok daha fazla etkili olur.” görüşünü paylaştı.
“Biz barışa ulaşmak istiyoruz”
Tykhyi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in görüşmeyi kabul etmesi halinde hemen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüşebileceğini belirterek, “Neden liderlerin toplanmasında ısrar ediyoruz? Çünkü Rusya’da bir kişi var kararları alan.” diye konuştu.
“Oturup konuşmak neden bu kadar zor? Biz bunu anlamıyoruz” diyen Tykhyi, Zelenskiy’in görüşmeye hazır olduğunu kaydetti.
George Tykhyi, Ukrayna’nın savaştan en çok acı çeken taraf olduğunu vurgulayarak, “Siviller, askeri personel hayatını kaybediyor ve biz barışa ulaşmak istiyoruz ve biz bu savaşı zaten baştan isteyen taraf değildik. Bu nedenle her tür fırsatı kullanacağız. En küçük olanı bile barışı geliştirmek için, adil bir barışa ulaşmak için bunu kullanacağız. Bu nedenle bu formata geliyoruz, en üst seviyede katılıyoruz.” dedi.
Barış müzakereleri formatıyla sadece insani anlamda sonuçlar elde ettiklerini, siyasi anlamda çok az ilerleme gördüklerini belirten Tykhyi, “Bunun sebebi de şu. Tek sebebi var. O da Rusya’nın bu anlamda siyasi konuda bir ilerleme sağlamak konusundaki isteksizliği ama insani anlamdaki gelişmeler için bile biz bunu devam ettireceğiz.” diye konuştu.
Tykhyi, ülkesinin ateşkes konusunda hiçbir koşulu olmadığına işaret ederek, “Eğer Rusya ‘biz ateşkese bugün hazırız’ derse ateşkes başlar.” ifadesini kullandı.
Ukrayna-ABD diyaloğunun devam ettiğini söyleyen Tykhyi, “Başkan Zelenskiy ve (ABD Başkanı Donald) Trump temas halinde ve burada bazı önemli gelişmeler yaşandı. Başkan Trump’tan Patriot füzeleriyle ilgili pozitif işaretler verildi. Bunun bir kısmının Ukrayna’nın daha iyi savunulması için önemli olduğunu düşünüyoruz.” düşüncesini dile getirdi.
Tykhyi, Rusya’ya baskının devam etmesi gerektiğine işaret ederek, “Moskova’ya ne kadar baskı olursa o kadar yapıcı olacaklarını düşünüyoruz.” görüşüne yer verdi.
Toplantıda Rusya tarafının “Biz ilerliyoruz. Neden ateş keselim?” dediğini aktaran Tykhyi, “Bu çok acı bir beyan ve barış gelişimlerini sekteye uğratıyor.” yorumunda bulundu.
George Tykhyi, “Biz onların savaşı kazandıklarını düşünmüyoruz” diyerek, Rusya tarafının iki buçuk yıldır hiçbir stratejik hedefine ulaşamadığını belirtti.
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’a müteşekkiriz”
Ülkesinin büyük bir orduyla mücadele ettiğini vurgulayan Tykhyi, “Ukrayna askerlerinin kahramanlığını da bir kez daha ifade etmek lazım.” dedi.
Tykhyi, Rus basınında yer alan “Rusya tarafından önerilen 24 ya da 48 saatlik ateşkes önerilerinin” sorulması üzerine, şunları söyledi:
“Bunlar aslında içten ateşkes önerileri değil. Eğer insani anlamda aralardan bahsediyorsak cephede, şunu anlamak lazım; bu zaten zaman zaman olan bir şey. Yerel komutanlar karşılıklı anlaşıyorlar. Diyorlar ki hayatını kaybeden askerlerimizin naaşlarını alalım. Bunlar ateşkes değil, bunlar insani ara. Bizim için, Rusya tarafının bunu bir ateşkes gibi satmaya çalışması anlaşılacak bir şey değil.”
Tykhyi, ateşkesin “kara, hava ve denizde tam kapsamlı bir ateşkes ve çatışmaların tamamen durması” demek olduğunu vurguladı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, görüşmeler öncesi Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Andriy Yermak’ı kabul etmesine ilişkin konuşan Tykhyi şöyle devam etti:
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın liderliğini, bu konudaki gücünü, hepimizin paylaştığı normlara verdiği desteği çok önemsiyoruz ve kendisinin farklı barış formatlarındaki rolü de gerçekten son derece değerli. Biz, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Karadeniz Tahıl Anlaşmasını nasıl kolaylaştırdığını hatırlıyoruz. İlk yıl gerçekten çok önemli bir çalışmaydı bu. Deniz ticaretini ve tahıl akışını sağladı. Şu anda konuya ve barış sürecine ne kadar zaman ayırdığını da görüyoruz. Kendisine müteşekkiriz.”
Tykhyi, Türkiye’ye “İstanbul Barış Müzakereleri” için teşekkür ederek, “Türkiye kimsenin yapmadığı bir şey yaptı ve bunu çok takdir ediyoruz.” ifadesini kullandı.
“Şu aşamaya kadar 1200 savaş esirinin değişimi gerçekleşti ve bu platform bunu sağlıyor” diyen Tykhyi, görüşmelerde başka değişimlerle ilgili de anlaşmalar yapıldığını aktardı.
Türkiye-Rusya-Ukrayna Üçlü Toplantısı sona erdi
Rusya ile Ukrayna arasında Türkiye’nin ara buluculuğunda İstanbul’da düzenlenen Türkiye-Rusya-Ukrayna Üçlü Toplantısı sona erdi.
Çırağan Sarayı’nda yapılan, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın başkanlık ettiği toplantıya, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Metin Gürak da katıldı.
Rus heyetinde, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Müşaviri Vladimir Medinskiy ve Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin yer aldı.
Toplantıya, Ukrayna’yı temsilen Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rüstem Umerov ile Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergiy Kyslytsya iştirak etti.
Türkiye, tarafları 3 yılın ardından aynı masada oturtmayı başardı
Şubat 2022’de başlayan kanlı savaşın hemen ardından, Rusya ile Ukrayna’yı aynı yıl içinde hem Antalya hem de İstanbul’da aynı masada bir araya getiren Türkiye, Mayıs 2025’te de yine İstanbul’da, Rus ve Ukraynalı heyetleri 3 yılın ardından aynı masaya oturtmayı başarmıştı.
Rusya ile Ukrayna arasında, İstanbul’da 16 Mayıs ve 2 Haziran’da müzakereler yapılmıştı.
